Crawler qaydaları
Şirkətlər qrupu: Kriptaz Blockchain (ana şirkət)
Operator: "Alsat" MMC — Kriptaz Blockchain-in bağlı iştirakı
VÖEN: 130823072
Hüquqi ünvan: Bakı şəhəri, Azərbaycan Respublikası
Platforma: https://al-sat.az
Crawler əlaqə ünvanı: crawler@al-sat.az
Hüquqi və məlumatların qorunması üzrə əlaqə: legal@al-sat.az
Silinmə və etiraz müraciətləri: crawler@al-sat.az
1Siyasətin məqsədi
Bu Crawler Siyasəti (“Siyasət”) al-sat.az daşınmaz əmlak platformasının açıq internet resurslarında yayımlanan daşınmaz əmlak elanlarını necə aşkarladığını, texniki olaraq ziyarət etdiyini, indeksləşdirdiyini, emal etdiyini, yenilədiyini və zəruri hallarda sildiyini izah edir.
Siyasətin məqsədləri aşağıdakılardır:
- avtomatlaşdırılmış məlumat toplama prosesində şəffaflığı təmin etmək;
- mənbə saytların texniki imkanlarına və açıq şəkildə bildirilmiş crawler qaydalarına hörmət etmək;
- mənbə serverlərə əsassız və ya zərərli yük yaratmamaq;
- müəlliflik hüquqlarına, məlumat toplularına dair hüquqlara, fərdi məlumatların qorunmasına və digər qanuni maraqlara riayət etmək;
- məlumat subyektlərinə, elan sahiblərinə və mənbə platformalara operativ etiraz, düzəliş və silinmə mexanizmi təqdim etmək;
- al-sat.az sistemində göstərilən məlumatların mənbəyini, aktuallığını və statusunu mümkün qədər aydın göstərmək.
Bu Siyasət al-sat.az-a üçüncü şəxslərə məxsus məzmun üzərində hər hansı əlavə hüquq vermir və qanun, müqavilə, lisenziya və ya hüquq sahibinin razılığı ilə tələb olunan icazəni əvəz etmir.
2Tətbiq dairəsi
Bu Siyasət aşağıdakılara şamil olunur:
- al-sat.az-a məxsus və ya onun adından fəaliyyət göstərən bütün crawler, bot, indeksləşdirmə və məlumat yeniləmə sistemlərinə;
- açıq internet səhifələrindən daşınmaz əmlak elanlarına dair məlumatların texniki üsulla aşkarlanmasına və emalına;
- mənbə URL-lərin, elan xüsusiyyətlərinin, qiymətlərin, ümumi məkan məlumatlarının, elan statusunun və digər uyğun metadata-nın indeksləşdirilməsinə;
- məlumatların yenilənməsi, dublikatların müəyyən edilməsi, arxivləşdirilməsi, məhdudlaşdırılması və silinməsinə;
- al-sat.az tərəfindən cəlb edilən texniki xidmət təminatçılarına və məlumat emal edən podratçılara.
Bu Siyasət aşağıdakılara avtomatik olaraq tətbiq edilmir:
- mənbə platforma ilə ayrıca API, məlumat lenti, tərəfdaşlıq və ya lisenziya müqaviləsi əsasında əldə edilən məlumatlara; belə hallarda müvafiq müqavilənin şərtləri üstünlük təşkil edir;
- istifadəçilərin, mülkiyyətçilərin, əmlakçıların və agentliklərin birbaşa al-sat.az-a təqdim etdiyi məlumatlara;
- dövlət informasiya sistemlərindən xüsusi hüquqi əsas və ya müqavilə ilə əldə edilən məlumatlara.
3Əsas anlayışlar
Bu Siyasətdə:
“al-sat.az” — Kriptaz Blockchain qrupuna daxil olan "Alsat" MMC tərəfindən idarə olunan daşınmaz əmlak axtarışı, indeksləşdirilməsi, müqayisəsi, idarə edilməsi və əlaqəli xidmətlər platformasıdır.
“Crawler” — internet səhifələrini avtomatlaşdırılmış qaydada ziyarət edən, elanlara dair uyğun məlumatları aşkarlayan və yeniləyən proqram təminatıdır.
“Mənbə sayt” — elan və ya əlaqəli məlumatın ilkin olaraq yayımlandığı üçüncü tərəf internet resursudur.
“Mənbə operatoru” — mənbə saytı idarə edən fiziki və ya hüquqi şəxsdir.
“İndeksləşdirmə” — mənbə məlumatın axtarış, müqayisə, kateqoriyalaşdırma, dublikatların aşkarlanması və istifadəçinin ilkin mənbəyə yönləndirilməsi məqsədilə strukturlaşdırılmasıdır.
“Məzmun” — elan mətni, fotoşəkil, video, plan, qrafik, loqo, təsvir, məlumat bazası strukturu və hüquqla qoruna bilən digər materiallardır.
“Faktoloji məlumat” — qiymət, sahə, otaq sayı, mərtəbə, əmlak növü, ümumi yerləşmə, elan tarixi və obyektiv xarakterli digər məlumatlardır.
“Fərdi məlumat” — şəxsin kimliyini birbaşa və ya dolayısı ilə müəyyən etməyə imkan verən məlumatdır.
“Hüquq sahibi” — məzmun, məlumat toplusu, əmtəə nişanı və ya digər qorunan obyekt üzərində hüquqa malik şəxsdir.
“Silinmə tələbi” — məlumat subyekti, elan sahibi, hüquq sahibi və ya mənbə operatoru tərəfindən məlumatın silinməsi, gizlədilməsi, düzəldilməsi və ya emalının dayandırılması üçün təqdim edilən müraciətdir.
4Əsas fəaliyyət prinsipləri
al-sat.az crawler fəaliyyəti zamanı aşağıdakı prinsipləri rəhbər tutur:
4.1. Qanunilik və hüquqlara hörmət
Məlumat yalnız tətbiq olunan qanunvericilik, qüvvədə olan müqavilələr, hüquq sahibinin icazəsi və bu Siyasət nəzərə alınmaqla emal edilir.
4.2. Şəffaflıq
Crawler özünü tanıdan User-Agent istifadə edir və texniki və hüquqi əlaqə kanalını təqdim edir. al-sat.az mənbə məlumatı özünün yaratdığı ilkin elan kimi təqdim etmir.
4.3. Məqsədlə məhdudluq
Məlumat daşınmaz əmlak elanlarının indeksləşdirilməsi, axtarışı, müqayisəsi, aktuallığının yoxlanılması, dublikatların müəyyən edilməsi, bazar analitikası və əlaqəli platforma funksiyaları məqsədilə emal edilir.
4.4. Məlumatların minimumlaşdırılması
Məqsəd üçün zəruri olmayan məlumat toplanmır və saxlanılmır. Şəxsi, həssas, məxfi və ya uyğun olmayan məlumatlar bilərəkdən indeksləşdirilmir.
4.5. Mənbənin göstərilməsi
Mümkün olduqda elan kartında mənbə saytın adı, ilkin mənbəyə keçid, son yoxlama vaxtı və elanın indeksləşdirilmiş məlumat olduğu göstərilir.
4.6. Texniki mütənasiblik
Crawler mənbə serverin normal fəaliyyətinə mane olmamalı, aqressiv sorğu göndərməməli və adaptiv sürət məhdudiyyəti tətbiq etməlidir.
4.7. Aktuallıq və düzəliş imkanı
Elanın mənbədə silinməsi, dəyişdirilməsi və ya deaktiv edilməsi mümkün qədər qısa müddətdə al-sat.az sistemində əks etdirilməlidir.
4.8. Hesabatlılıq
al-sat.az crawler fəaliyyətinin əsas texniki qeydlərini, robots.txt yoxlamalarını, sorğu intensivliyini və silinmə tədbirlərini audit məqsədilə saxlayır.
5Crawler identifikasiyası
al-sat.az crawler-i özünü gizlətməməli və aşağıdakı formata uyğun açıq identifikasiya təqdim etməlidir:
User-Agent: ALSATBot/1.0 (+https://app.kriptaz.com/legal/crawler-qaydalari; crawler@al-sat.az)Faktiki istifadə olunan bütün crawler adları bu bölmədə göstərilməlidir:
| Crawler adı | Təyinatı | Əlaqə |
|---|---|---|
ALSATBot | Açıq daşınmaz əmlak elanlarının aşkarlanması və yenilənməsi | crawler@al-sat.az |
al-sat.az aşağıdakıları qadağan edir:
- brauzer, adi istifadəçi və ya başqa tanınmış bot kimi saxta identifikasiya;
- əlaqə məlumatı olmayan gizli crawler;
- bloklamadan yayınmaq məqsədilə davamlı User-Agent dəyişdirilməsi;
- mənbə operatorunu crawler-in kimliyi və məqsədi barədə qəsdən yanıltmaq.
6robots.txt qaydalarına münasibət
al-sat.az Robots Exclusion Protocol-u texniki crawler göstərişi kimi qəbul edir və RFC 9309 standartını əsas götürür.
6.1. Ümumi qayda
Crawler hər host üzrə uyğun robots.txt faylını yoxlamalı və al-sat.az-ın faktiki User-Agent-i üçün tətbiq olunan Allow və Disallow qaydalarına riayət etməlidir.
6.2. Hüquqi məhdudiyyət
robots.txt faylında səhifəyə girişə texniki icazənin olması:
- məzmunun müəlliflik hüququ ilə qorunmadığı;
- məlumat toplusunun sərbəst istifadə oluna bildiyi;
- fərdi məlumatın istənilən məqsədlə emal edilə bildiyi;
- məzmunun yenidən yayımlanmasına lisenziya verildiyi;
- mənbə saytın istifadə şərtlərinin tətbiq olunmadığı
mənasına gəlmir.
al-sat.az robots.txt-ni məzmun lisenziyası, müqavilə razılığı və ya fərdi məlumatların emalı üçün müstəqil hüquqi əsas kimi şərh etmir.
6.3. robots.txt əlçatmaz olduqda
robots.txt faylı müvəqqəti texniki xəta ilə əlçatmaz olduqda crawler ehtiyatlı davranmalı, təkrar yoxlama aparmalı və qeyri-müəyyənlik davam etdiyi müddətdə yeni URL-lərin genişmiqyaslı taranmasını dayandırmalıdır.
Aşağıdakı statuslara görə davranış faktiki sistemdə RFC 9309-a və al-sat.az-ın daha sərt daxili qaydalarına uyğunlaşdırılmalıdır:
2xx: qaydalar oxunur və tətbiq edilir;- yönləndirmə: təhlükəsiz və məhdud sayda yönləndirmə izlənilir;
- müvəqqəti server xətası və ya bağlantı problemi: tarama təxirə salınır və son etibarlı qaydalar müvəqqəti saxlanıla bilər;
- açıq şəkildə mövcud olmayan
robots.txt: yalnız açıq səhifələr üçün digər hüquqi və texniki yoxlamalar davam etdirilir; - girişin qadağan edildiyini göstərən status: tarama aparılmır.
6.4. Dəyişikliklərin izlənməsi
al-sat.az:
robots.txtfaylını periodik yenidən yoxlayır;- dəyişiklik vaxtını və uyğun qaydanı qeyd edir;
- yeni
Disallowqaydası aşkarlandıqda müvafiq yolların taranmasını dayandırır; - əvvəllər indeksləşdirilmiş məlumatın saxlanılmasının ayrıca hüquqi əsasını qiymətləndirir;
- zəruri hallarda müvafiq məlumatı gizlədir, arxivləşdirir və ya silir.
6.5. Crawl-delay və əlavə göstərişlər
Crawl-delay RFC 9309-un məcburi direktivi olmasa belə, mənbə operatorunun ağlabatan texniki istəyini ifadə etdikdə al-sat.az onu mümkün qədər nəzərə alır.
7Taranan resurslara dair tələblər
Crawler yalnız aşağıdakı meyarlara cavab verən resursları taramalıdır:
- ictimai internet vasitəsilə autentifikasiya olmadan açıq olan səhifələr;
- mənbə saytın
robots.txtqaydaları ilə qadağan edilməyən yollar; - daşınmaz əmlak elanı və ya elanların aşkarlanmasına xidmət edən açıq siyahı səhifələri;
- girişin hər hansı texniki qorumanın aşılmasını tələb etmədiyi resurslar;
- xüsusi müqavilə və ya qanuni məhdudiyyət səbəbilə istisna edilməmiş resurslar.
Aşağıdakı resurslar taranmamalıdır:
- istifadəçi hesabları və şəxsi kabinetlər;
- giriş, şifrə, OTP, CAPTCHA və ya ödəniş tələb edən səhifələr;
- admin panelləri və daxili idarəetmə interfeysləri;
- şəxsi mesajlar, çatlar və müraciət qutuları;
- məxfi, şəxsi və ya açıq şəkildə ictimaiyyət üçün nəzərdə tutulmayan API-lər;
- təhlükəsizlik boşluğu və ya səhv konfiqurasiya nəticəsində açıq qalmış məlumatlar;
robots.txt, HTTP statusu, texniki bloklama və ya birbaşa bildirişlə qadağan edilən resurslar;- qanunla yayılması və ya emalı qadağan edilən məlumatlar.
8Qadağan edilən texniki üsullar
al-sat.az crawler və onun podratçıları aşağıdakı üsullardan istifadə etməməlidir:
- CAPTCHA-nın avtomatik və ya üçüncü tərəf vasitəsilə aşılması;
- istifadəçi hesabı, sessiya cookie-si, token və ya autentifikasiya məlumatının icazəsiz istifadəsi;
- bloklamadan yayınmaq üçün proksi, VPN, IP rotasiyası və ya botnet istifadəsi;
- rate limit, WAF, firewall və digər texniki məhdudiyyətlərin qəsdən aşılması;
- gizli və ya sənədləşdirilməmiş API-yə icazəsiz giriş;
- mobil tətbiq və ya saytın mühafizə mexanizmlərinin icazəsiz reverse engineering edilməsi;
- mənbə serverin işini poza biləcək paralel və ya həddindən artıq sorğular;
- zərərli kodun göndərilməsi, port skanı, zəiflik testi və ya istismar cəhdi;
- silinmiş, qapalı və ya giriş məhdudiyyətli məlumatın keş, arxiv və ya alternativ URL vasitəsilə yenidən əldə edilməsi;
- mənbə operatorunun yazılı dayandırma bildirişindən yayınmaq məqsədilə crawler-in texniki kimliyinin dəyişdirilməsi.
Bu qadağalar yalnız hüquqi risklərin azaldılması üçün deyil, mənbə sistemlərin təhlükəsizliyi və sabitliyinin qorunması üçün də tətbiq edilir.
9Sorğu sürəti və server yükünün idarə edilməsi
al-sat.az mənbə saytlara minimal texniki yük yaratmaq məqsədilə aşağıdakı tədbirləri tətbiq edir:
- hər host üçün məhdud paralellik;
- adaptiv rate limit;
- cavab müddəti artdıqda avtomatik yavaşlama;
429 Too Many Requestscavabında dərhal geri çəkilmə;Retry-Afterbaşlığının nəzərə alınması;- ardıcıl
5xxxətalarında taramanın müvəqqəti dayandırılması; - eyni resursun lazımsız təkrar yüklənməsinin qarşısının alınması;
ETag,Last-Modifiedvə şərti HTTP sorğularından uyğun olduqda istifadə;- statik resursların təkrar yüklənməsinin minimumlaşdırılması;
- mənbə saytın pik yük saatlarına uyğun adaptiv cədvəl.
9.1. Standart əməliyyat limiti
Faktiki crawler aşağıdakı dərc edilmiş limitə uyğun qurulmalıdır:
Maksimum paralel sorğu sayı: 1 / host
Minimum sorğulararası interval: 5 saniyə / host
429 cavabından sonra minimum fasilə: 60 dəqiqə
Ardıcıl 5xx xətasından sonra fasilə: 30 dəqiqə
Bir URL üçün minimum təkrar yoxlama müddəti: 24 saatMənbə operatoru daha aşağı sürət tələb etdikdə və tələb texniki baxımdan ağlabatan olduqda al-sat.az limiti uyğunlaşdırır.
al-sat.az faktiki sistemdə bu rəqəmlərdən daha aqressiv parametrlər istifadə edirsə, bu bölmə dərcdən əvvəl düzgün göstəricilərlə yenilənməlidir.
10Toplana və indeksləşdirilə bilən məlumatlar
Ayrıca hüquqi və ya müqavilə məhdudiyyəti olmadıqda, al-sat.az məqsədlə mütənasib şəkildə aşağıdakı məlumatları indeksləşdirə bilər:
- mənbə elan URL-i;
- mənbə saytın adı və domeni;
- mənbə daxilində elan identifikatoru;
- elanın başlığı və ya faktoloji qısa təsviri;
- əmlakın satış və ya kirayə statusu;
- qiymət və valyuta;
- əmlak növü;
- ümumi sahə;
- otaq sayı;
- mərtəbə və binanın mərtəbə sayı;
- tikili növü və vəziyyəti;
- şəhər, rayon, qəsəbə, metro və ümumi məkan;
- dəqiq koordinat yalnız hüquqi əsas və təhlükəsizlik qiymətləndirilməsi olduqda;
- elanın ilkin yayımlanma və son yenilənmə tarixi;
- elanın mənbədə aktiv, deaktiv və ya silinmiş olması;
- dublikatın aşkarlanması üçün məhdud texniki göstəricilər;
- mənbə tərəfindən açıq göstərilən agentlik və ya peşəkar profil adı;
- istifadəçini ilkin mənbəyə yönləndirmək üçün zəruri metadata.
Toplanan məlumatların tərkibi məqsəd, hüquqi əsas, mənbə saytın qaydaları və risk səviyyəsinə görə məhdudlaşdırıla bilər.
11Məhdudlaşdırılan və ya toplanmayan məlumatlar
al-sat.az yazılı lisenziya, hüquq sahibinin icazəsi, elan sahibinin birbaşa təqdimatı və ya digər etibarlı hüquqi əsas olmadan aşağıdakı materialları tam həcmdə yenidən yayımlamamağı əsas prinsip kimi qəbul edir:
- elan mətninin tam və yaradıcı hissəsi;
- fotoşəkillərin tam kolleksiyası;
- video, virtual tur və dron görüntüləri;
- memarlıq planları və qrafik sxemlər;
- mənbə platformanın loqosu və brend elementləri;
- saytın xüsusi xəritəsi, ekran görüntüsü və dizayn elementləri;
- müəlliflik hüququ və ya məlumat toplusu hüququ ilə qoruna bilən digər materiallar.
Aşağıdakı məlumatlar bilərəkdən toplanmamalı və ya ictimai göstərilməməlidir:
- şəxsiyyət vəsiqəsi və pasport məlumatları;
- fərdi identifikasiya nömrələri;
- bank və ödəniş məlumatları;
- hesab şifrələri, tokenlər və sessiya məlumatları;
- şəxsi yazışmalar;
- uşaqlara dair məlumatlar;
- həssas fərdi məlumatlar;
- məxfi müqavilə və mülkiyyət sənədləri;
- təhlükəsizliyə risk yaradan giriş kodları və açar məlumatları;
- elan məqsədi üçün zəruri olmayan şəxsi məlumatlar.
Belə məlumat təsadüfən aşkarlandıqda al-sat.az onu indeksləşdirməməli, ictimai göstərməməli və uyğun təhlükəsizlik proseduru ilə silməlidir.
12Fotoşəkillər və vizual materiallar
Fotoşəkil və digər vizual materiallardan aşağıdakı əsaslardan biri olduqda istifadə edilə bilər:
- hüquq sahibinin açıq və yoxlanıla bilən icazəsi;
- mənbə platforma ilə yazılı lisenziya və ya tərəfdaşlıq müqaviləsi;
- elan sahibinin materialı birbaşa al-sat.az-a təqdim etməsi;
- qanunla açıq şəkildə icazə verilən hal;
- yalnız texniki dublikat aşkarlanması üçün yaradılan, ictimaiyyətə təqdim edilməyən və geri çevrilə bilməyən məhdud texniki göstərici.
Lisenziyasız mənbələr üçün al-sat.az:
- öz placeholder təsvirindən istifadə edə;
- fotoşəkli göstərmədən istifadəçini ilkin mənbəyə yönləndirə;
- yalnız yazılı hüquqi qiymətləndirmə əsasında məhdud önizləmə tətbiq edə bilər.
Fotoşəkildə görünən su nişanı, loqo və müəllif məlumatı silinməməli, dəyişdirilməməli və ya gizlədilməməlidir.
13Fərdi məlumatların emalı
13.1. Ümumi yanaşma
al-sat.az fərdi məlumatları Azərbaycan Respublikasının tətbiq olunan qanunvericiliyinə, platformanın Məxfilik Siyasətinə və məlumatların minimumlaşdırılması prinsipinə uyğun emal etməyi öhdəsinə götürür.
Bir məlumatın açıq internet səhifəsində yerləşdirilməsi onun hər bir məqsədlə, müddətsiz və məhdudiyyətsiz emalına avtomatik razılıq kimi qəbul edilmir.
13.2. Əlaqə məlumatları
Telefon nömrəsi, e-poçt ünvanı, mesajlaşma hesabı, şəxsin adı və dəqiq ünvan kimi məlumatlar yalnız aşağıdakı hallarda göstərilməlidir:
- məlumat subyekti və ya səlahiyyətli elan sahibi məlumatı al-sat.az-a birbaşa təqdim etdikdə;
- etibarlı hüquqi əsas və zəruri məlumatlandırma olduqda;
- mənbə ilə bağlanmış müqavilə bu istifadəyə açıq şəkildə icazə verdikdə;
- qanunla nəzərdə tutulan digər əsas mövcud olduqda.
al-sat.az riskin azaldılması məqsədilə:
- telefon nömrəsini qismən maskalaya;
- birbaşa nömrə əvəzinə təhlükəsiz əlaqə forması təqdim edə;
- dəqiq ünvanı ümumi rayon səviyyəsinə endirə;
- şəxsi profili təsdiqlənənədək gizlədə;
- köhnəlmiş əlaqə məlumatını avtomatik deaktiv edə bilər.
13.3. Məlumat subyektinin hüquqları
Tətbiq olunan qanunvericiliyin verdiyi həddə məlumat subyekti:
- özü barədə məlumatın olub-olmadığını öyrənmək;
- məlumatın mənbəyi və emal məqsədi barədə məlumat almaq;
- yanlış məlumatın düzəldilməsini tələb etmək;
- qanunsuz və ya artıq zəruri olmayan məlumatın silinməsini tələb etmək;
- emala etiraz etmək;
- qanunla nəzərdə tutulan digər hüquqlardan istifadə etmək
üçün privacy@al-sat.az ünvanına müraciət edə bilər.
13.4. Saxlanma müddəti
Fərdi məlumat yalnız emal məqsədi üçün zəruri olan müddətdə saxlanılır. Elan deaktiv olduqda əlaqə məlumatları ictimai görünüşdən çıxarılmalı, hüquqi, təhlükəsizlik və mübahisələrin həlli üçün zəruri olmayan nüsxələr müəyyən edilmiş daxili müddət ərzində silinməli və ya anonimləşdirilməlidir.
13.5. Xaricdə emal və xidmət təminatçıları
Məlumat xarici server, bulud xidməti və ya podratçı tərəfindən emal edilirsə, al-sat.az tətbiq olunan transsərhəd ötürmə, təhlükəsizlik, məxfilik və müqavilə tələblərini ayrıca qiymətləndirir.
14Mənbənin göstərilməsi və istifadəçinin məlumatlandırılması
İndeksləşdirilmiş elanlarda uyğun olduqda aşağıdakı məlumatlar göstərilir:
- Mənbə: mənbə saytın adı;
- İlkin elan: mənbə URL-ə keçid;
- İlk aşkarlanma: al-sat.az tərəfindən ilk qeydə alınma tarixi;
- Son yoxlama: mənbədə son yoxlama tarixi və vaxtı;
- Status: aktiv, yenilənməlidir, deaktiv və ya silinib;
- Qeyd: məlumatın avtomatik indeksləşdirildiyi və al-sat.az tərəfindən ilkin olaraq yaradılmadığı.
Tövsiyə edilən bildiriş:
Bu elan açıq internet mənbəsindən avtomatik indeksləşdirilmişdir. al-sat.az ilkin elan sahibi və ya mənbə sayt deyil. Məlumatın aktuallığını ilkin mənbədə yoxlayın.
Mənbə göstərilməsi məzmunun istifadəsinə dair tələb olunan lisenziyanı əvəz etmir.
15Elanların doğruluğu və statusu
al-sat.az mənbə məlumatın tam, dəqiq və daim aktual olmasına zəmanət vermir. Bununla belə, platforma aşağıdakı tədbirləri tətbiq edir:
- mənbənin periodik yenidən yoxlanılması;
- qiymət və status dəyişikliklərinin qeydə alınması;
- silinmiş URL-lərin aşkarlanması;
- dublikat elanların işarələnməsi;
- şübhəli və manipulyativ elanların ayrıca yoxlanılması;
- istifadəçi və mənbə operatoru üçün səhv bildirmə mexanizmi;
- elan sahibinin təsdiqlənməsi üçün “Elanı sahiblən” prosesi.
al-sat.az tərəfindən ayrıca yoxlama aparılmadıqda indeksləşdirilmiş elan “Təsdiqlənmiş elan” kimi işarələnməməlidir.
“Təsdiqlənmiş”, “Mülkiyyətçi təsdiqləndi”, “Agentlik təsdiqləndi” və oxşar nişanlar yalnız ayrıca və sənədləşdirilmiş yoxlama prosesindən sonra təqdim edilməlidir.
16Dublikatların aşkarlanması
al-sat.az eyni əmlaka aid bir neçə elanı aşkarlamaq üçün aşağıdakı məlumatlardan istifadə edə bilər:
- qiymət və sahə uyğunluğu;
- ümumi məkan;
- otaq və mərtəbə məlumatı;
- mətnin məhdud oxşarlıq analizi;
- hüquqi əsas olduqda şəkil üzrə geri çevrilə bilməyən texniki göstərici;
- mənbə elan identifikatorları;
- yayımlanma və yenilənmə vaxtları.
Dublikat aşkarlanması zamanı:
- bir mənbənin elanı digər mənbənin elanı kimi təqdim edilməməlidir;
- mənbələr ayrıca göstərilməlidir;
- dublikat qərarı istifadəçini yanıltmamalıdır;
- elan sahibi və mənbə operatoru yanlış birləşdirməyə etiraz edə bilməlidir.
17Silinmiş və deaktiv elanlar
Mənbədə elan:
- silindikdə;
404və ya410cavabı verdikdə;- deaktiv kimi işarələndikdə;
- satıldığı və ya kirayəyə verildiyi bildirildikdə;
- hüquq sahibi və ya məlumat subyekti tərəfindən etibarlı silinmə tələbi təqdim edildikdə
al-sat.az elanı ictimai axtarışdan çıxarmalı, deaktiv etməli və ya hüquqi vəziyyətə uyğun digər tədbir görməlidir.
Silinmiş elanın məhdud texniki qeydi yalnız aşağıdakı məqsədlərlə saxlanıla bilər:
- eyni köhnə elanın yenidən indeksləşdirilməsinin qarşısını almaq;
- təhlükəsizlik və sui-istifadə araşdırması;
- hüquqi öhdəlik;
- mübahisələrin müdafiəsi;
- anonim və aqreqasiya edilmiş bazar statistikası.
Belə qeyd ictimaiyyətə tam elan kimi təqdim edilməməlidir.
18Hüquq sahibi və mənbə operatoru müraciətləri
Mənbə operatoru və ya hüquq sahibi aşağıdakı tələblərlə al-sat.az-a müraciət edə bilər:
- müəyyən URL və ya elanların taranmasının dayandırılması;
- məzmunun və ya məlumatın silinməsi;
- mənbə adının və ya keçidin düzəldilməsi;
- sorğu sürətinin azaldılması;
- müəyyən yolların crawler üçün istisna edilməsi;
- fotoşəkil, mətn, loqo və digər qorunan materialın çıxarılması;
- API, məlumat lenti və ya lisenziyalı tərəfdaşlıq modelinə keçid;
- əvvəlki müraciətin nəticəsi barədə məlumat.
Müraciət crawler@al-sat.az ünvanına təqdim edilə bilər.
18.1. Müraciətdə tələb olunan məlumatlar
Müraciətdə mümkün qədər aşağıdakılar göstərilməlidir:
- müraciət edənin adı və əlaqə məlumatı;
- təmsil etdiyi hüquq sahibi və ya mənbə operatoru;
- təsirlənən domen, URL və ya elan identifikatorları;
- tələb olunan konkret tədbir;
- hüquq sahibliyini və ya səlahiyyəti təsdiq edən məlumat;
- məlumatın niyə yanlış, qanunsuz və ya hüquq pozuntusu olduğu barədə izah;
- lazım olduqda etibarnamə və ya digər nümayəndəlik sübutu.
al-sat.az zəruri olmayan şəxsi sənədlərin tam nüsxəsini tələb etməməli və təqdim edilən sənədləri təhlükəsiz emal etməlidir.
18.2. İlkin reaksiya müddəti
al-sat.az:
- müraciətin qəbulunu mümkün qədər tez, hədəf olaraq 3 iş günü ərzində təsdiq edir;
- aşkar fərdi məlumat, təhlükəsizlik və ya hüquq pozuntusu riskində müvəqqəti gizlətmə tətbiq edə bilər;
- standart müraciətə hədəf olaraq 10 iş günü ərzində əsaslandırılmış cavab verməyə çalışır;
- mürəkkəb araşdırma tələb olunduqda müraciət edənə gecikmə və səbəb barədə məlumat verir.
Bu müddətlər qanunda daha qısa məcburi müddət müəyyən edildikdə həmin müddəti əvəz etmir.
18.3. Etiraz və yenidən baxılma
Müraciət edən qərarla razı olmadıqda legal@al-sat.az ünvanına yenidən baxılma tələbi göndərə bilər. Yenidən baxılma ilkin qərarı verən şəxsdən fərqli səlahiyyətli əməkdaş tərəfindən aparılmalıdır.
19Təcili məhdudlaşdırma halları
al-sat.az aşağıdakı hallarda məlumatı əvvəlcədən yekun araşdırma aparmadan müvəqqəti gizlədə və ya crawler-i dayandıra bilər:
- şəxsi təhlükəsizliyə real risk;
- uşağa aid məlumat;
- şəxsiyyət oğurluğu və ya maliyyə fırıldağı riski;
- məxfi sənədlərin yayılması;
- açıq müəlliflik hüququ və ya fərdi məlumat pozuntusu əlaməti;
- məhkəmə, səlahiyyətli dövlət orqanı və ya hüquq-mühafizə tələbi;
- mənbə sistemə texniki zərər vurulması ehtimalı;
- crawler-in səhv konfiqurasiyası;
- genişmiqyaslı yanlış məlumat və ya dublikat problemi.
Müvəqqəti tədbir hüquqi vəziyyət araşdırıldıqdan sonra təsdiq, dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər.
20Mənbə saytın birbaşa dayandırma bildirişi
Mənbə operatoru al-sat.az-a müəyyən domen və ya yollar üzrə taramanın dayandırılmasını açıq və yoxlanıla bilən şəkildə bildirdikdə al-sat.az:
- bildirişin səlahiyyətli mənbədən gəldiyini yoxlayır;
- mübahisəli taramanı müvəqqəti məhdudlaşdıra bilər;
- texniki və hüquqi vəziyyəti qiymətləndirir;
- zəruri olduqda taramanı dayandırır;
- əvvəl indeksləşdirilmiş məlumatın saxlanılması və ya silinməsini ayrıca qiymətləndirir;
- mümkün tərəfdaşlıq, API və ya lisenziya modelini müzakirə edə bilər.
al-sat.az texniki bloklamanı aşmaq və ya bildirişdən yayınmaq üçün IP, domen, User-Agent və ya digər identifikatorları dəyişdirməməlidir.
21Əqli mülkiyyət hüquqları
al-sat.az aşağıdakı hüquqlara hörmət edir:
- müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar;
- məlumat toplularına dair müəlliflik və istehsalçı hüquqları;
- əmtəə nişanları və kommersiya adları;
- fotoşəkil, video, plan və mətn üzərində hüquqlar;
- müqavilə və lisenziya ilə müəyyən edilən istifadə məhdudiyyətləri.
al-sat.az-da mənbə saytın adı və ya işarəsi yalnız mənbəni dürüst şəkildə tanıtmaq məqsədilə istifadə edilməli, rəsmi tərəfdaşlıq, təsdiq və ya sponsorluq təəssüratı yaratmamalıdır.
Mənbə göstərilməsi hüquq sahibinin icazəsi tələb olunan hallarda həmin icazəni əvəz etmir.
Əqli mülkiyyət şikayətləri copyright@al-sat.az ünvanına göndərilə bilər.
22Məlumat topluları və sistematik çıxarış
al-sat.az ayrı-ayrı faktoloji məlumatların açıq görünməsini bütün məlumat toplusunun məhdudiyyətsiz çıxarılmasına və yenidən istifadəsinə icazə kimi qəbul etmir.
Mənbə saytın məlumat toplusuna əhəmiyyətli investisiya qoyulduğu, onun seçimi və düzümü qorunduğu və ya sistematik çıxarışın normal istifadəyə zərər verə biləcəyi hallarda al-sat.az:
- toplanan sahələri məhdudlaşdıra;
- tarama tezliyini azalda;
- yalnız keçid və minimal metadata göstərə;
- tam məlumat üçün istifadəçini ilkin mənbəyə yönləndirə;
- yazılı lisenziya və ya API razılaşması tələb edə;
- mübahisəli mənbənin taranmasını dayandıra bilər.
23Mənbə saytların istifadə şərtləri
al-sat.az mənbə saytın ictimai istifadə şərtlərini və avtomatlaşdırılmış girişə dair bildirişlərini uyğun hallarda nəzərdən keçirir.
robots.txt icazəsi mənbə saytın müqavilə şərtlərini avtomatik ləğv etmir. İstifadə şərtləri ilə crawler fəaliyyəti arasında ziddiyyət yarandıqda məsələ texniki və hüquqi qiymətləndirməyə göndərilir.
Açıq şəkildə avtomatlaşdırılmış çıxarışı və kommersiya məqsədli yenidən istifadəsini qadağan edən etibarlı şərt aşkarlandıqda al-sat.az hüquqi əsas və risk qiymətləndirilməsi tamamlanana qədər taramanı məhdudlaşdıra və ya dayandıra bilər.
24Rəqabət, neytrallıq və yanıltmama
al-sat.az:
- mənbə platformanı öz xidməti kimi təqdim etmir;
- mənbə ilə mövcud olmayan tərəfdaşlıq əlaqəsi yaratmır;
- rəqibin loqosu, dizaynı və interfeysini təqlid etmir;
- mənbə elanını al-sat.az tərəfindən yaradılmış ilkin elan kimi göstərmir;
- köhnə elanı bilərəkdən aktiv elan kimi təqdim etmir;
- yoxlanılmamış elanı təsdiqlənmiş elan kimi işarələmir;
- mənbə keçidini manipulyativ şəkildə gizlətmir;
- istifadəçini ilkin mənbə, elan sahibi və məlumatın statusu barədə yanıltmır.
Abunə haqqı istifadəçiyə al-sat.az-ın axtarış, müqayisə, analitika, CRM və digər əlavə xidmətlərindən istifadə imkanı verir. Abunə haqqı üçüncü şəxslərin məzmununun mülkiyyət hüququnun satışı kimi şərh edilmir.
25Təhlükəsizlik
al-sat.az crawler infrastrukturu üçün uyğun texniki və təşkilati təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq edir:
- səlahiyyətlərin minimumlaşdırılması;
- giriş nəzarəti və çoxfaktorlu autentifikasiya;
- şifrələnmiş məlumat ötürülməsi;
- məxfi açarların təhlükəsiz saxlanılması;
- audit jurnalları;
- zəifliklərin idarə edilməsi;
- məlumat sızmasına reaksiya proseduru;
- podratçı və işçi girişlərinin məhdudlaşdırılması;
- ehtiyat nüsxələrin qorunması;
- şəxsi məlumatların ictimai və daxili qatlarının ayrılması.
Crawler yalnız GET və zəruri olduqda HEAD kimi təhlükəsiz HTTP metodlarından istifadə etməlidir. Mənbə saytda məlumat dəyişdirən POST, PUT, PATCH və DELETE sorğuları crawler məqsədilə göndərilməməlidir.
26Audit və texniki qeydlər
al-sat.az aşağıdakı qeydləri uyğun müddətdə saxlaya bilər:
- tarama tarixi və vaxtı;
- host və URL;
- istifadə olunan User-Agent;
- HTTP statusu;
robots.txtyoxlamasının nəticəsi və versiyası;- sorğu sürəti və geri çəkilmə tədbirləri;
- mənbədə aşkarlanmış dəyişikliklər;
- indeksləşdirmə, deaktiv etmə və silinmə tarixləri;
- hüquq sahibi və mənbə operatoru müraciətləri;
- görülən tədbirlər;
- təhlükəsizlik və sui-istifadə hadisələri.
Audit qeydləri:
- ictimai elan məlumatından ayrı saxlanılmalı;
- icazəsiz girişdən qorunmalı;
- məqsəd üçün zəruri müddətdən artıq saxlanılmamalı;
- qanuni tələb olmadıqda lazımsız fərdi məlumat ehtiva etməməlidir.
27Xidmət təminatçıları və podratçılar
al-sat.az crawler, hostinq, bulud, təhlükəsizlik, analitika və məlumat emalı üçün üçüncü tərəflərdən istifadə edə bilər.
Belə tərəflər:
- yalnız al-sat.az-ın sənədləşdirilmiş göstərişləri ilə hərəkət etməli;
- bu Siyasətə uyğun texniki məhdudiyyətlərə riayət etməli;
- məlumatı öz məqsədləri üçün istifadə etməməli;
- məxfilik və təhlükəsizlik öhdəlikləri götürməli;
- icazəsiz subpodratçı cəlb etməməli;
- müqavilə bitdikdə məlumatı qaytarmalı və ya silməlidir.
al-sat.az podratçının hərəkətlərinə dair qanunla və müqavilə ilə üzərinə düşən məsuliyyəti yalnız podratçıdan istifadə etdiyinə görə aradan qaldıra bilməz.
28Məlumatın üçüncü şəxslərə verilməsi
al-sat.az indeksləşdirilmiş məlumatı:
- platforma funksiyalarının göstərilməsi;
- elan sahibinin və ya agentliyin xidmət alması;
- hüquqi öhdəliyin icrası;
- təhlükəsizlik və fırıldaqçılığın qarşısının alınması;
- anonim və aqreqasiya edilmiş analitika;
- etibarlı tərəfdaşlıq və məlumat emalı müqaviləsi
çərçivəsində emal edə bilər.
Fərdi məlumatın ödənişli və ya başqa kommersiya əsasında üçüncü şəxsə verilməsi yalnız tətbiq olunan qanunvericilik, məlumat subyektinin hüquqları və zəruri müqavilə təminatları ayrıca qiymətləndirildikdən sonra həyata keçirilə bilər.
al-sat.az açıq internetdən əldə edilmiş telefon nömrələri və digər əlaqə məlumatlarından ayrıca məlumat siyahısı yaradaraq icazəsiz satış, spam və kütləvi marketinq məqsədilə istifadə etməməlidir.
29Analitika və statistik məlumatlar
al-sat.az bazar analitikası üçün məlumatları aqreqasiya və anonimləşdirmə üsulları ilə emal edə bilər. Statistik nəticələr:
- konkret şəxsi müəyyən etməyə imkan verməməli;
- ayrıca elan sahibinin məxfi məlumatını açıqlamamalı;
- yanlış və manipulyativ təqdim edilməməli;
- istifadə olunan metodologiyaya uyğun şərhlə təqdim edilməlidir.
Analitika üçün məlumatın saxlanılması tam elanın və şəxsi əlaqə məlumatının müddətsiz saxlanılmasını avtomatik əsaslandırmır.
30Məsuliyyətin məhdudlaşdırılması
al-sat.az indeksləşdirilmiş üçüncü tərəf məlumatının:
- tamlığına;
- dəqiqliyinə;
- aktuallığına;
- hüquqi statusuna;
- əmlakın faktiki mövcudluğuna;
- qiymətin dəyişməzliyinə;
- elan verənin səlahiyyətinə;
- əməliyyatın təhlükəsizliyinə
mütləq zəmanət vermir.
İstifadəçilər əmlaka baxış, ödəniş, beh, müqavilə və digər hüquqi və maliyyə qərarlarından əvvəl məlumatı, mülkiyyət sənədlərini və qarşı tərəfin səlahiyyətini müstəqil yoxlamalıdır.
Bu bölmə al-sat.az-ın qanunla istisna edilə bilməyən məsuliyyətini aradan qaldırmır.
31Siyasətin pozulması barədə məlumat
Bu Siyasətin pozulduğunu düşünən şəxs aşağıdakı məlumatlarla crawler@al-sat.az ünvanına müraciət edə bilər:
- təsirlənən URL və ya domen;
- pozuntu növü;
- hadisənin tarixi;
- mövcud log, ekran görüntüsü və ya digər sübut;
- tələb olunan tədbir;
- əlaqə məlumatı.
Təhlükəsizlik zəiflikləri ictimai şəkildə paylaşılmadan security@al-sat.az ünvanına göndərilməlidir.
32Dövlət orqanlarının və məhkəmələrin tələbləri
al-sat.az səlahiyyətli dövlət orqanı və ya məhkəmənin qanuni və məcburi tələblərinə uyğun hərəkət edir.
al-sat.az:
- tələb edən orqanın səlahiyyətini və tələbin hüquqi əsasını yoxlamağa;
- yalnız tələb olunan həcmdə məlumat təqdim etməyə;
- qanunla icazə verilən hallarda təsirlənən şəxsə məlumat verməyə;
- təqdimat və silinmə tədbirlərini sənədləşdirməyə çalışır.
33Siyasətdə dəyişikliklər
al-sat.az bu Siyasəti aşağıdakı səbəblərlə yeniləyə bilər:
- qanunvericilik dəyişiklikləri;
- crawler texnologiyasının dəyişməsi;
- yeni məlumat kateqoriyalarının əlavə edilməsi;
- təhlükəsizlik və məxfilik tələbləri;
- mənbə operatorları ilə əldə olunan razılaşmalar;
- tənzimləyici və məhkəmə təcrübəsi;
- xidmət modelinin dəyişməsi.
Əhəmiyyətli dəyişikliklər olduqda:
- sənədin versiyası və son yenilənmə tarixi dəyişdirilir;
- mümkün olduqda əvvəlki versiyalar arxivdə saxlanılır;
- dəyişiklik qüvvəyə minməzdən əvvəl uyğun bildiriş təqdim edilir.
34Tətbiq olunan hüquq və mübahisələrin həlli
Bu Siyasət Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun şərh edilir.
Mübahisə yarandıqda tərəflər əvvəlcə məsələni yazılı müraciət və danışıqlar yolu ilə həll etməyə çalışırlar. Razılıq əldə edilmədikdə mübahisə tətbiq olunan qanunvericiliyə uyğun olaraq səlahiyyətli məhkəmədə və ya tərəflərin ayrıca razılaşdırdığı digər qanuni mexanizmlə həll edilə bilər.
Bu Siyasətin hər hansı müddəası etibarsız hesab edilərsə, qalan müddəalar mümkün olan həddə qüvvədə qalır.
35Hüquqi status və üstünlük qaydası
Bu Siyasət al-sat.az-ın crawler fəaliyyətinə dair ictimai öhdəliklərini və əməliyyat prinsiplərini açıqlayır. O:
- dövlət tərəfindən qəbul edilmiş qanun deyil;
- mənbə operatorunun hüquqlarını məhdudlaşdırmır;
- qanuni lisenziyanı və ya razılığı əvəz etmir;
- qanunla tələb olunan hüquqi əsası yaratmır;
- al-sat.az-a texniki qorumanı aşmaq hüququ vermir;
- tətbiq olunan məcburi qanunvericilikdən üstün deyil.
Ziddiyyət olduqda üstünlük sırası belədir:
- Azərbaycan Respublikasının məcburi qanunvericiliyi;
- məhkəmə və səlahiyyətli dövlət orqanının məcburi qərarı;
- tərəflər arasında qüvvədə olan yazılı müqavilə və ya lisenziya;
- al-sat.az-ın Məxfilik Siyasəti və Xidmət Şərtləri;
- bu Crawler Siyasəti;
- daxili texniki prosedurlar.
36Əlaqə məlumatları
Şirkətlər qrupu: Kriptaz Blockchain (ana şirkət)
Operator: "Alsat" MMC — Kriptaz Blockchain-in bağlı iştirakı
VÖEN: 130823072
Hüquqi ünvan: Bakı şəhəri, Azərbaycan Respublikası
Ümumi əlaqə: info@al-sat.az
Crawler məsələləri: crawler@al-sat.az
Fərdi məlumatlar: privacy@al-sat.az
Əqli mülkiyyət: copyright@al-sat.az
Hüquqi məsələlər: legal@al-sat.az
Təhlükəsizlik: security@al-sat.az
Əlavə A — Mənbə saytlar üçün sürətli idarəetmə seçimləri
Mənbə operatorları aşağıdakı üsullardan istifadə edə bilər:
A.1. robots.txt vasitəsilə tam bloklama
User-agent: ALSATBot
Disallow: /A.2. Müəyyən yolu bloklama
User-agent: ALSATBot
Disallow: /private-path/
Disallow: /user-profiles/A.3. Yalnız elan siyahılarına icazə vermə
User-agent: ALSATBot
Disallow: /
Allow: /elanlar/
Allow: /emlak/Qaydalar domenin kökündə yerləşən etibarlı robots.txt faylında dərc edilməlidir. Mənbə operatoru əlavə olaraq crawler@al-sat.az ünvanına bildiriş göndərə bilər.
Əlavə B — al-sat.az crawler davranış matrisi
| Hadisə | Standart tədbir |
|---|---|
robots.txt al-sat.az yolunu qadağan edir | Taranma dayandırılır |
| Mənbə operatoru yazılı etiraz edir | Taranma məhdudlaşdırılır və araşdırma açılır |
429 cavabı alınır | Retry-After tətbiq edilir və geri çəkilmə artırılır |
Ardıcıl 5xx cavabları alınır | Host üzrə tarama müvəqqəti dayandırılır |
| CAPTCHA və ya giriş tələb olunur | Aşılmır, resurs taranmır |
URL 404 verir | Elan deaktivləşdirilir və yenidən yoxlanılır |
URL 410 verir | Elan ictimai indeksdən çıxarılır |
| Şəxsi və ya həssas məlumat aşkarlanır | İndeksləşdirmə dayandırılır və məlumat silinir/gizlədilir |
| Fotoşəkil hüququ mübahisəlidir | Şəkil müvəqqəti gizlədilir |
| Mənbə məlumatı dəyişir | al-sat.az qeydi yenilənir |
| Elan sahibi təsdiqlənir | Mənbə və sahiblik statusu ayrıca göstərilir |
| Hüquqi vəziyyət qeyri-müəyyəndir | Riskli emal dayandırılır və hüquqi baxış aparılır |
Əlavə D — Hüquqi və texniki istinadlar
Bu Siyasətin hazırlanmasında aşağıdakı əsas çərçivələr nəzərə alınmışdır:
- Azərbaycan Respublikasının **“Fərdi məlumatlar haqqında” Qanunu**.
- Azərbaycan Respublikasının **“Məlumat toplularının hüquqi qorunması haqqında” Qanunu**.
- Azərbaycan Respublikasının **“Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında” Qanunu**.
- Azərbaycan Respublikasının **Rəqabət Məcəlləsi**.
- Azərbaycan Respublikasının **Mülki Məcəlləsi**.
- Azərbaycan Respublikasının “Elektron ticarət haqqında” Qanunu — tətbiq olunduğu həddə və rəsmi mətnin ən son redaksiyasına uyğun olaraq.
- **RFC 9309 — Robots Exclusion Protocol**.
- al-sat.az-ın ayrıca Məxfilik Siyasəti, Xidmət Şərtləri, Əqli Mülkiyyət Bildirişi və Məlumatların Saxlanması Siyasəti.
Rəsmi mətnlərin ən son redaksiyası tətbiq olunur. Bu siyahı bütün mümkün hüquqi tələblərin tam siyahısı kimi şərh edilməməlidir.
Son qeyd
Bu Siyasət al-sat.az-ın məsuliyyətli crawler fəaliyyəti üçün ictimai çərçivədir. Siyasətin dərc edilməsi özlüyündə hər hansı mənbənin məlumatını toplamaq, saxlamaq və ya kommersiya məqsədilə yenidən təqdim etmək üçün hüquqi icazə yaratmır. Hər mənbə üzrə faktiki hüquqi əsas, məlumat kateqoriyası, istifadə şərtləri, robots.txt, texniki məhdudiyyətlər və hüquq sahibinin mövqeyi ayrıca qiymətləndirilməlidir.